Ik denk dat het jou ook regelmatig opvalt: je leest een stukje in de krant, je kijkt naar het nieuws of je woont een bijeenkomst bij en je piekert door over het aangesneden onderwerp en jawel: iets kan niet doorgaan omdat het in strijd zou zijn met….
Systeemdwang accepteren of strijden voor verandering?
Als je zoiets leest en je moet concluderen dat er blijkbaar sprake is van systeemdwang, moet je je afvragen of je je er maar bij moet neerleggen, of juist niet?
Bijvoorbeeld: je doet toch maar mee aan meer consumeren: het is goed voor onze heilige koe, het is goed voor de economische groei. Je boekt toch maar een vakantievliegreis. Je vindt het eigenlijk een heel goede zaak als er een stevige vliegtaks in rekening gebracht zou worden (waaruit ook een flink deel van de milieukosten betaald zouden kunnen worden). Het is ook goed voor een goede invulling van ons draagkrachtprincipe: rijkere mensen maken vaker een vliegreis. Maar ja, Nederland kan/wil niet op eigen houtje een vliegtaks invoeren. Gevolg: bespottelijk goedkope vliegtickets.
Een tweede voorbeeld: Je zit in een werksituatie waarin van je verwacht wordt dat je vooral de taakstelling van het schrijven van voldoende betaalde uren haalt. Het dondert niet hoe, als je maar aan de norm/het systeem voldoet. Met alle gevolgen van dien: m.n. stress, elkaar opjagen e.d.
Nu is er met veel systemen (niet systeemdwang!), regels en ook wetten als zodanig niets mis: een en ander kan er ordelijk door georganiseerd worden, ze zijn dan instrumenteel.
Echter heel vaak wordt het systeem gebruikt als argument dat iets niet zou kunnen. Dan is er al snel sprake van al dan niet bewuste systeemdwang. Als argument wordt dan vaak opgevoerd: we hebben geen (goed) alternatief, het kan niet om technische redenen enz.
Bestuurders gebruiken het argument van systeemdwang vaak in versluierde vorm. Dan wordt een voorstel afgedaan als niet-uitvoerbaar. In onze partij kunnen we er ook wat van: hoeveel moties worden er bijv. niet aangenomen en na twee jaar blijkt er niets mee te zijn gebeurd. Dat gebeurt meestal niet uit politieke onwil, maar vaak uit berusting (het lukt toch niet anderen/de coalitie te overtuigen) en soms uit gemakzucht.
Ik doe hierbij een oproep aan u allen te helpen dit argument van systeemdwang te ontmaskeren en te bestrijden. We moeten strijdbaarder worden. We moeten onze bestuurders hierop aanspreken.
We willen en moeten juist de veranderingsvoorstellen, die door partijgenoten (van onderop!) worden bepleit, krachtig steunen.
Dat hebben we als partij ( en trouwens ook andere partijen) broodnodig en daarin moeten we elkaar steunen en solidair zijn.
Het Rode Nest fungeert graag als forum voor nieuwe voorbeelden. We zullen er regelmatig aandacht aan gaan schenken.
Louis Genet